داود بن محمود القيصري

23

رسائل قيصرى ( حواشى آقا محمد رضا قمشه اى ) ( فارسى )

و صفاته من حيث إنها موصلة لكلّ من مظاهرها و مستوراتها إلى الذات الالهيّة » . ش - بنا بر طريق أهل نظر كه از معلوم پى بمجهول مىبرند و نتيجهء أفكار و عقايد آنان علم اليقين است و از ادراك حقايق بحسب حاقّ وجود و حقيقت محرومند ( بر خلاف أهل كشف و شهود كه نتيجهء سلوك آنان نيل بحقايق و رسيدن بحاق حقيقت موجود است ) برخى از تصوّرات و تصديقات نظري و برخى بديهي مىباشند و به‌واسطه فكر و نظر بديهيّات را واسطه از براي علم به مجهولات قرار مىدهند و برخى از اين دانايان گفته‌اند : اگر كافّهء تصورات و تصديقات نظري باشند بايد ما به هيچ‌چيز علم بهم نرسانيم و اگر همهء معلومات ما بديهي باشند لازم آيد كه به هيچ امرى جاهل نباشيم . بعضى در وجه احتياج بمنطق ( علم منطق ) گفته‌اند معارف انساني و معلومات أو كه منحصر است به تصوّرات و تصديقات « ليست كلّها بديهية ، و الا لما جهلنا شيئا ، و لا كسبيّة و الا لما تحصّلنا على شئ ، بل بعضها بعضها فطريّه و بعضها غير فطريّه » اين مسئله كه برخى از معلومات انساني فطرى و بديهي و برخى نظري و از سنخ مجهولاتى است كه به خطور به ذهن و تنبيه و تجربه يا احساس و . . . مشهود و معلوم نمىشوند از مسائل فطرى است كه مختصر توجه و تأمّل در ادراكات و معلومات كافى است از براي توجه و پى بردن به اين امر . بايد به يك امر مهم توجه داشت و ملتفت بود كه بديهي بودن معلوم و